Bilgisayara BaÄŸlı Göz YorgunluÄŸu

Pek çoÄŸumuz ofisimizde ya da evimizde bilgisayar karşısında oldukça uzun zaman geçirmek zorunda kalıyoruz ya da bundan zevk alıyoruz. Ekrana bakarken gözümüzde oluÅŸan yorgunluk belirtilerinin farkına varıp belki de ara sıra gözümüzü dinlendirmeye çalıştığımız da oluyor. Ancak bu basit görünen sorun ciddi göz problemlerinin belirtisi ya da nedeni olabilir. Basit önlemler ile bilgisayarın neden olduÄŸu göz problemlerinden biraz olsun kurtulmak mümkün.

Geçenlerde internette gezerken ÅŸöyle bir yazıya rastladım:

Bilgisayar Kullanırken Gözlere Dikkat

Gerekli koÅŸullar saÄŸlanmadan uzun süre bilgisayar ekranı başında çalışmak, çeÅŸitli göz hastalıklarına yol açabiliyor.

NTV-MSNBC (Güncelleme: 04:53 ET 29 Ekim 2005 Cumartesi)
\”Uygun koÅŸullar saÄŸlanmadan saatlerce ekran karşısında oturmak, göz kaslarını yorar, arpacığa yol açar, göz tansiyonu olanlarda kan basıncını yükseltir\” uyasında bulunan Prof. Dr. Kutay Andaç, \”uzun süreli çalışma sonrası gözlerinize pamukla ılık su kompresi yapın\” önerisinde bulundu.

Ege Üniversitesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı ÖÄŸretim Üyesi Prof. Dr. Kutay Andaç, yaptığı açıklamada, bilgisayar ekranından yayılan radyoaktif ışınlar ve yanlış koÅŸullarda uzun süre kullanımın, göz kaslarını yorduÄŸunu kaydetti.

Bu ÅŸekilde gözlerde kızarma ve arpacığın meydana gelebildiÄŸini ifade eden Prof. Dr. Andaç, özellikle çalışmanın sonuna doÄŸru baÅŸ, boyun, sırt ve ensede de aÄŸrılar yaÅŸandığını söyledi. Prof. Dr. Andaç, \”Ayrıca gerekli koÅŸulları yerine getirmeden bilgisayar kullanmak, göztansiyonu olan kimselerde göz içi kan basıncını yükselterek, göz tansiyonu krizini davet eder. Gözler kızarır ve ÅŸiddetli aÄŸrılar meydana gelir\” dedi.

Ne Yapmalı?

Bilgisayarın yanlış koÅŸullarda kullanımı nedeniyle göz ve vücutta meydana gelebilecek zararlardan korunmanın yolları bulunduÄŸunu ifade eden Prof. Dr. Andaç, ÅŸunları kaydetti:

Öncelikle gözü ve bedeni yormamak gerekir. Bilgisayar kiÅŸinin yan tarafında deÄŸil, tam önünde olmalıdır. Ekran net olmalı ve yazılar titreÅŸmemelidir. Ayrıca bilgisayar ekranına 40-50 santimetreden fazla yaklaşılmamalıdır. Uzun saatler boyunca bilgisayarla çalışıldıktan sonra gözlere mutlaka pamukla ılık suyla kompres yapılmalıdır. Bilgisayar odada, gün ışığını tam karşıdan deÄŸil de, arkadan ya da yandan alacak bir yere konulmalıdır. Ortam loÅŸ olmalı ve tavan ışığı ekranda yansımamalıdır. Ayrıca klavye bir masa lambasıyla aydınlatılmalıdır.

Prof. Dr. Andaç, her yarım saatte bir ekran karşısından kalkılarak, gözlerin dinlendirilmesi gerektiÄŸini de vurguladı.

Elbette bilgisayara baÄŸlı olan belirtilerin görülme sıklığı ve ÅŸiddeti kiÅŸiye baÄŸlı görsel bozuklukların yanı sıra çalışma ortamının düzenine ve kiÅŸinin alışkanlıklarına göre deÄŸiÅŸiklik gösterir. \”Bilgisayara BaÄŸlı Göz YorgunluÄŸu\” olarak adlandırılan bu rahatsızlık, bilgisayar kullanımına baÄŸlı olarak geliÅŸen gözün kendisinde veya görme keskinliÄŸinde meydana gelen problemler bütünüdür. Birçok belirti bir arada ya da tek başına görülebilir. Sıklıkla:

• Yorgun ve aÄŸrılı gözler
• Bulanık görme
• Yanma ve batma
• Kuruluk hissi
• Sulanma
• Kızarıklık
• Gözleri kısarak bakma
• Odaklama zorluÄŸu
• Çift görme
• Işık hassasiyeti
• BaÅŸ aÄŸrısı
• Boyun, sırt ve omuz aÄŸrısı

gibi yakınmalar görülebilir. Yukarıdaki belirtilerin birkaçına bile sıklıkla bende de oluyor yanıtını veriyorsanız bunlar göz yorgunluÄŸunuzu iÅŸaret ediyor demektir.

Elbette gözünüzde var olan bir kırma kusurunun göz yorgunluÄŸu açısından kolaylaÅŸtırıcı bir faktör olduÄŸunu biliyoruz. Bu durum bir göz hekimine baÅŸvurduÄŸunuzda açığa kavuÅŸacaktır. Ancak bizimde çalışma ortamımızda göz yorgunluÄŸunu önlemek için alabileceÄŸimiz önlemler var:

1. Monitörünüz düÅŸük titreÅŸimli ve mümkün olduÄŸunca büyük olsun (mümkünse LCD).
2. Bilgisayar ekranınız baÅŸ seviyesinden yüksek olmasın.
3. Ekran rengi olarak koyu renler yerine açık renkler tercih edin.
4. Kaliteli bir ekran filtresi kullanın.
5. Dış ortamdan ekrana yansıma olmayacak ÅŸekilde bir ışıklandırmada çalışın.
6. Ekran koruyucunuzu mümkün olduÄŸunca sık devreye girecek ÅŸekilde ayarlayın. Böylece daha sık ekrandan uzaklaÅŸacaksınız.
7. Her 20 dakikada bir gözlerinizi kapatıp daha sonra mümkün olduÄŸunca uzak bir noktaya bakın.
8. Ekran karşısında mümkün olduÄŸunca sık gözünüzü kırpın. Bunu unutmamak için gerekirse ekranınızın köÅŸesine post-it yapıştırın.

Tüm bu önlemler elbette gözünüzün yorulmasını belli bir oranda azaltacaktır. Ancak göz doktorunuz size özel birtakım önerilerde bulunabilir. ÖrneÄŸin kontak lens kullananların zaten göz kuruluÄŸu ve buna baÄŸlı olarak gözlerde yanma, batma gibi yakınmaları olabilir. Buna birde gün boyu bilgisayar başında çalışma eklendiÄŸinde bu tip ÅŸikayetlerde artma kaçınılmaz hale dönüÅŸür. Normalde okuma mesafesi 40cm kabul edilerek okuma gözlükleri buna göre ayarlanmıştır. Bilgisayar ekranında ise bu mesafe daha uzun olduÄŸundan okuma gözlüÄŸü kullananların göz yorgunluÄŸunu minimuma indirmek için bilgisayar için farklı bir gözlük kullanması gerekebilir.

Günümüz çalışma yaÅŸamında kuÅŸkusuz bilgisayarlar vazgeçilmez araçlar. Ancak saÄŸlığın hele de göz saÄŸlığının her ÅŸeyin önünde olduÄŸunu unutmamalıyız. Birtakım yakınmalarınız olmasa bile sakın beklemeyin ve çalışma ortamınızı saÄŸlığınız için yeniden düzenleyin.

Tüm bunları nasıl uygulayacağım diyorsanız, o zaman WorkRave adresine gidip, ilgili programı makinanıza yükleyin:

http://www.workrave.com/