GÜL: BOP Ä°çinde ABD Ä°le Birlikte Hareket Ediyoruz

Büyük OrtadoÄŸu Projesi (BOP) Türkiye\’nin dış politika ilkelerine uygun. ABD ile hareket ediyoruz. Amacımız Ä°slam ülkelerine özgürlük ve demokrasi getirmek…

DışiÅŸleri Bakanı Abdullah Gül, uzun süredir Türkiye\’nin rolü ve yaklaşımının tartışıldığı Büyük OrtadoÄŸu Projesi (BOP) konusunda ilk kez bu kadar net konuÅŸtu ve ABD ile birlikte hareket ettiklerini, amaçlarının da Ä°slam ülkelerine özgürlük ve demokrasi getirmek olduÄŸunu söyledi. Gül, \”Özgürlük ve demokrasi olmasaydı, biz de iktidara gelemezdik\” dedi.

Vekillere brifing

AKP\’nin hafta sonunda yapılan Kızılcahamam Kampı\’nda \’Türkiye\’nin AB Süreci ve Dış politika\’ konusunda milletvekillerine brifing veren DışiÅŸleri Bakanı Abdullah Gül, Ä°ran\’ın nükleer programı, BOP ve Kıbrıs sorunu konularında soruları yanıtladı.

Ä°ran ile ABD arasındaki krizin nasıl çözüleceÄŸine ve olası bir savaÅŸ durumunun Türkiye\’yi nasıl etkileyeceÄŸine iliÅŸkin soru yöneltilince Gül, Ä°ran\’ın üyesi olduÄŸu Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu sözleÅŸmesi kapsamında nükleer enerjiyi silah olarak deÄŸil, barışçıl amaçlarla kullanmak zorunda olduÄŸunu vurguladı.

Hazırlıklı olunmalı

Gül, buna karşın Türkiye\’nin olası bir müdahale durumunda hazırlıklı olması gerektiÄŸinin altını çizerek, ÅŸunları söyledi: \”Irak\’taki sorunla ilgili dünyada farklı eÄŸilimler mevcuttu. Ancak Ä°ran ile ilgili bölünmüÅŸlük yok, genel bir duruÅŸ var. Biz Ä°ran\’ın nükleer programıyla ilgili olarak Büyük OrtadoÄŸu Projesi kapsamında ABD ile birlikte hareket edeceÄŸiz. GiriÅŸimlerimiz de sürecek. Ancak olumsuz bir tablo çıkarsa Türkiye, Ä°ran kapısını kapatmak zorunda kalacak. Ä°ran\’a müdahale en çok bizi zarara uÄŸratır. Ä°ranlı yetkililerle üç-dört kez telefon görüÅŸmesi yaptık. Åžu anda, sorunu daha da tırmanmadan çözmek en çok bizim iÅŸimize gelir.\”

İktidar olamazdık

BOP\’u desteklediklerini ve projenin Türkiye\’nin dış politika hedef ve ilkelerine uyduÄŸunu savunan Bakan Gül, Ä°slam ülkelerinde demokrasi, insan hakları ve özgürlüklerin geliÅŸtirilmesini ve tüm Ä°slam dünyasına yayılmasını amaçladıklarını kaydetti. Ä°slam dünyasındaki özgürlüklerin önemine vurgu yapan Gül, \”EÄŸer Türkiye\’de özgürlük ve demokrasi olmasaydı biz de ÅŸu anda iktidar olamazdık. Bunların kıymetini hepimiz bilelim; ona göre davranalım\” mesajını verdi.

Ä°srail\’e eleÅŸtiri

Gül, Pakistan ve Ä°srail\’in nükleer enerjiyle uluslararası sözleÅŸmeye taraf olmadığına ve ayak direttiklerine dikkat çekti. Türkiye\’nin BM ile iÅŸbirliÄŸi yaparak Ä°ran\’a karşı bir caydırıcı politika geliÅŸtirdiÄŸini de kaydeden Gül, Rusya ile Türkiye\’nin çözüm için gerekli giriÅŸimi yaptığını söyledi.

ABD, Ä°ran\’a saldıramaz

Ä°ran\’a en yakın ülkenin Türkiye olduÄŸuna iÅŸaret eden Bakan Gül, \”Oradaki her geliÅŸme bizi de etkiler, Türkiye bundan zarar görür. Åžu anda müdahale olacak ya da olmayacak diye bir ÅŸey de diyemem. Ancak benim görüÅŸüm, ne ABD ne diÄŸerleri Ä°ran\’la savaşı göze alabilir. Çünkü bu savaÅŸ Irak savaşından çok farklı olur. Zira Ä°ran Irak\’a benzemez\” dedi.

Türkiye\’nin resmi tezi

Türkiye\’nin Büyük OrtadoÄŸu Projesi\’ne yaklaşımı genel olarak olumlu. BOP kapsamında Amerika\’ya destek veren, Yemen ve Ä°talya\’yla birlikte bazı sosyal projelerde eÅŸbaÅŸkanlık üstlenen Türkiye\’nin projeyle ilgili telkinlerinin başında ise \’hiçbir ÅŸekilde reformların dışarıdan empoze edilmemesi, iç dinamiklerin göz ardı edilmemesi, ülkeler arasındaki farklılıklara dikkat edilmesi, Türkiye\’nin model olarak sunulmaması\’ yer aldı. CumhurbaÅŸkanı Ahmet Necdet Sezer ve Genelkurmay BaÅŸkanı Orgeneral Hilmi Özkök de BOP ile ilgili konularda yaptıkları açıklamalarda \’Türkiye\’nin hiçbir ÅŸekilde model ya da örnek ülke olarak sergilenmemesi gerektiÄŸini\’ ABD\’li yetkililere her vesileyle iletmiÅŸti.

Kıbrıs\’ta sanık deÄŸiliz

DışiÅŸleri Bakanı Abdullah Gül, Kızılcahamam\’daki toplantıda, Kıbrıs sorunu konusunda da deÄŸerlendirmeler yaptı. Bakan Gül, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti\’nde iÅŸbaşında bulunan iktidar ve cumhurbaÅŸkanını halkın seçtiÄŸini, bu nedenle de uyumlu çalışmak zorunda olduklarını söyledi. KKTC ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasında yıllardır süren sorunun çözümü konusunda Türkiye\’nin artık sanık sandalyesinden kalktığını belirten Gül, \”Türkiye, başı dik bir çözüm tarafı olmuÅŸtur\” diye konuÅŸtu.

GençleÅŸtirme çıkışı

Bakan Abdullah Gül\’ün, DışiÅŸleri mensuplarına yönelik olarak AKP milletvekillerinden gelen bazı eleÅŸtiriler üzerine teÅŸkilatta gençleÅŸtirmeye gidileceÄŸini, bunun ilk adımlarının da atıldığını söylediÄŸi öÄŸrenildi. Gül\’ün toplantıda, bu kapsamda baÅŸarılı genç diplomatların büyükelçi olmasının önünün açılacağı mesajını verdiÄŸi kaydedildi.

Büyük OrtadoÄŸu Projesi nedir?

Amerika\’nın, 1960\’lı yıllardan bu yana zaman zaman gündeme getirdiÄŸi Büyük OrtadoÄŸu Projesi (BOP), 11 Eylül saldırılarının ardından yeniden iÅŸlevselleÅŸtirildi. Åžimdiki adı GeniÅŸ OrtadoÄŸu ve Kuzey Afrika Projesi (GOKAP) olan BOP, temel olarak, ABD ve tüm Batı için stratejik öneme sahip, dünya petrol rezervlerinin yüzde 64\’ünü içeren OrtadoÄŸu\’da var olan, köktendinci akımların, terör örgütlerinin, kitle imha silahlarının, uyuÅŸturucu, silah ve insan kaçakçılığı yapan örgütlü suç ÅŸebekelerinin, ABD ve Batı çıkarlarına yönelik tehdit ürettiÄŸine dayanıyor.

Projeye göre bölgede bu unsurların ortaya çıkmasının asıl nedeni, bölge halklarının içinde bulundukları olumsuz ekonomik ve sosyal koÅŸullar ile bölgede varlığını sürdüren antidemokratik rejimler. EÄŸer, ekonomik ve sosyal koÅŸullar düzeltilir ve bölgede demokrasiye geçiÅŸ saÄŸlanırsa, yönetime katılım olanağı bulan ve refah düzeyi yükselen OrtadoÄŸu halkları, Batı\’yı tehdit eden eylemlere destek vermeyecek, bölgedeki köktendinci akımlar gittikçe zayıflayıp, terör örgütleri çökecek ve ucuz petrolün Batı pazarlarına istikrarlı biçimde aktarılması güvence altına alınacak.

BOP\’un eylem alanı olarak resmen ilan edilen net sınırlar olmamasına raÄŸmen ABD kaynaklarına göre 27 ülke ilk planda BOP çerçevesinde deÄŸerlendiriliyor. Bu ülkeler arasında, Afganistan, Bahreyn, BirleÅŸik Arap Emirlikleri, Cezayir, Cibuti, Fas, Filistin Özerk Yönetimi, Irak, Ä°ran, Ä°srail, Katar, Kuveyt, Komor Adaları, Lübnan, Libya, Mısır, Moritanya, Pakistan, Somali, Suudi Arabistan, Sudan, Suriye, Tunus, Türkiye, Umman, Ürdün ve Yemen bulunuyor.